Od historycznej wizyty w Kijowie do kryzysu zbożowego i sporu z 2023 roku
Polityka wschodnia rządu Mateusza Morawieckiego po 24 lutego 2022 r. przeszła drogę od pionierskiej mobilizacji dyplomatycznej i militarnej na rzecz Ukrainy do ostrego kryzysu wokół niekontrolowanego napływu ukraińskiego zboża i sporu dyplomatycznego jesienią 2023 r.
Wypowiedź 1wizyta w Kijowie
Jeżeli Europa myśli, że jak straci Ukrainę, to pozostanie taka sama, to jest w głębokim błędzie. Taka Europa byłaby symbolem porażki, symbolem słabości i symbolem upokorzenia. Dlatego nie możemy do tego dopuścić.
Wypowiedź 2wystąpienie w Ełku
Przedłużymy zakaz wwozu ukraińskiego zboża. Nie będziemy słuchać Berlina, nie będziemy słuchać von der Leyen, Tuska czy Webera. Zrobimy to, bo to jest w interesie polskiego rolnika.
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
W raporcie z 23 listopada 2023 r. Najwyższa Izba Kontroli oceniła reakcję rządu na napływ zboża po zniesieniu ceł przez UE w połowie 2022 r. jako „spóźnioną, niepopartą odpowiednimi analizami i przede wszystkim nieskuteczną”. NIK wykazała, że w 2022 r. import pszenicy z Ukrainy wzrósł o 16,8 tys. proc., z 4,3 mln ton wwiezionych zbóż i roślin oleistych aż 3,4 mln ton pozostało na polskim rynku zamiast pojechać w tranzycie, a luka w przepisach umożliwiła wwóz tzw. zboża technicznego bez inspekcji granicznej.
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki podkreślał, że wsparcie humanitarne i dostawy polskich czołgów wiosną 2022 r. powstrzymały Rosję z dala od polskich granic, natomiast odpowiedzialność za otwarcie rynku rolnego ponosiła Komisja Europejska mająca wyłączne kompetencje celne. Wobec braku skutecznych „korytarzy solidarnościowych” do krajów trzecich premier bronił jednostronnego embarga z kwietnia i września 2023 r. (Rzeczpospolita) oraz wielomiliardowych dopłat dla rolników jako koniecznej ochrony krajowego rolnictwa.