Pikniki 800+, symboliczne czeki, analizy RCL i NASK oraz spór wokół odrzucenia sprawozdania PiS przez PKW
Przed wyborami parlamentarnymi z 15 października 2023 r. premier Mateusz Morawiecki i ministrowie uczestniczyli w finansowanych ze środków publicznych piknikach rodzinnych promujących 800+ oraz uroczystościach wręczania symbolicznych czeków z rządowych funduszy inwestycyjnych. 29 sierpnia 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe komitetu wyborczego PiS, wskazując na nieuprawnione świadczenia niepieniężne m.in. w RCL i NASK, co zapoczątkowało spór prawny przed Sądem Najwyższym.
Wypowiedź 1piknik rodzinny 800+ w Tychach
Tak długo jak będzie rządziło PiS, tak długo będziemy utrzymywali wszystkie programy społeczne. (…) Wiele polskich rodzin czuje naszą politykę rodzinną, naszą politykę prorodzinną, prospołeczną, której sednem, której rdzeniem jest właśnie Rodzina 500 plus, zaraz 800 plus.
Wypowiedź 2oświadczenie na platformie X
Decyzja PKW ws. sprawozdania finansowego PiS jest haniebna. Wpisuje się w rozgrywkę polityczną obecnej władzy, której celem jest zemsta i marginalizacja opozycji. (…) Przeciwstawiamy się próbom zniszczenia polskiej demokracji. Będziemy o nią walczyć, samodzielnie zbierając fundusze na kampanię! Nie dla monopolu na władzę w Polsce!
Ustalenia instytucji, sądów i mediów
W uchwale z 29 sierpnia 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawozdanie finansowe KW PiS z wyborów 2023 r., naliczając ok. 3,62 mln zł niedozwolonych korzyści niepieniężnych — w tym działania pracowników podległego premierowi Rządowego Centrum Legislacji na rzecz kampanii szefa RCL (183,4 tys. zł), opracowywanie przez NASK-PIB analiz „tematów dnia” dla KPRM i CIR (538,7 tys. zł), spot Ministerstwa Sprawiedliwości (2,63 mln zł) oraz agitację na piknikach wojskowych MON (Prawo.pl). Odrębnie Najwyższa Izba Kontroli oceniła wydatkowanie blisko 10 mln zł z rezerwy budżetowej na letnie pikniki 800+ jako niecelowe i niegospodarne — skoro waloryzacja świadczenia następowała z urzędu — kierując zawiadomienia do prokuratury (OKO.press / NIK), a analizy NIK i Fundacji im. Stefana Batorego wskazywały na uznaniowość rozdziału środków z RFIL i Programu Inwestycji Strategicznych, promowanych wręczaniem symbolicznych „kartonowych czeków” (Money.pl).
Stanowisko Mateusza Morawieckiego i rządu
Mateusz Morawiecki i pełnomocnik finansowy KW PiS argumentowali, że rząd miał obowiązek informować obywateli o programach państwowych — takich jak podwyższenie świadczenia do 800+ czy dotacje inwestycyjne trafiające do niemal wszystkich samorządów — co podczas obrad PKW podnosili również członkowie Komisji, nie włączając ostatecznie samych pikników 800+ do kwoty 3,62 mln zł (Money.pl). Politycy PiS wskazywali, że komitet wyborczy nie zlecał działań jednostkom administracji rządowej i nie może ponosić odpowiedzialności za aktywność urzędów na podstawie domniemań, a uchwałę PKW oceniali jako motywowaną politycznie próbę pozbawienia opozycji subwencji przed wyborami prezydenckimi 2025 r. Po zaskarżeniu decyzji przez PiS, 11 grudnia 2024 r. Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego uchyliła sierpniową uchwałę PKW, co wywołało dalszy spór ustrojowy wokół statusu tej izby i wypłaty środków (Interia).